Tự test ở nhà, dùng nhầm que chứng dương: Âm tính cũng thành dương tính, bác sĩ giải thích

Hiện nay việc tự test nhanh Covid-19 tại nhà đã trở nên khá quen thuộc với mọi người. Dù vậy không phải ai cũng biết rằng, trong một số mẫu kit test nhanh, có chứa một dụng cụ gọi là “que chứng dương”, nó có thể cho kết quả dương tính khi nhỏ bất cứ dung dịch nào lên. Không ít người đã rơi vào tình huống dở khóc dở cười chỉ vì sự nhầm lẫn này.

 Cách đọc kit test nhanh, 1 vạch là âm tính, 2 vạch là dương tính. (Ảnh: Bộ Y tế)
Cách đọc kit test nhanh, 1 vạch là âm tính, 2 vạch là dương tính. (Ảnh: Bộ Y tế)

Âm tính cũng thành dương tính, bác sĩ nói sao?

Chia sẻ với báo Tuổi Trẻ, anh Đ.N.T., ngụ quận Phú Nhuận, TP.HCM cho biết, trong một lần tự test Covid-19 trước khi đi làm, anh bất ngờ nhận được kết quả báo dương tính. Để chắc chắn hơn, anh thử lại với kit test của các hãng khác thì lại chỉ là âm tính.

Hoang mang, lo lắng, anh quyết định đi xét nghiệm RT-PCR thì được khẳng định không nhiễm Covid-19. Lúc này anh liền đưa que test cũng như khay thử cho bác sĩ thì nhận lại lời giải thích, loại que anh dùng là que chứng dương, nhỏ dung dịch gì vào cũng dương tính.

Tương tự bà B.N., ngụ quận 3 cũng từng “hết hồn” khi tự test lên 2 vạch. Sau khi liên hệ với người bán thì bà N. mới biết mình dùng nhầm que test mẫu. “Dù bình tĩnh nhưng cảm giác lúc đó khó chịu vô cùng”, bà N. bày tỏ.

 Một số kit test sẽ có thêm cả que chứng âm và que chứng dương. (Ảnh: Tuổi Trẻ)
Một số kit test sẽ có thêm cả que chứng âm và que chứng dương. (Ảnh: Tuổi Trẻ)

Liên quan đến vấn đề này, bác sĩ Nguyễn Đình Phương (thuộc Trạm y tế phường 4, quận 3, có nhiều kinh nghiệm trong việc lấy mẫu) cho biết, thực tế không chỉ bà con không phân biệt được 2 loại que test mẫu mà ngay cả tình nguyện viên của trạm cũng có người từng nhầm.

“Ở một số loại kit test nhanh Covid-19 khi đóng hộp sẽ có hai que test mẫu, một là que chứng dương, sẽ cho ra kết quả dương tính ngay cả khi không lấy mẫu hoặc lấy bất cứ dung dịch thử gì thì que đó vẫn hiển thị hai vạch, còn que chứng âm thì nguyên lý hoạt động sẽ ngược lại”, bác sĩ Phương giải thích.

 Nhân viên y tế hướng dẫn bà con tự xét nghiệm tại nhà. (Ảnh: HCDC)
Nhân viên y tế hướng dẫn bà con tự xét nghiệm tại nhà. (Ảnh: HCDC)

Trong khi đó, PGS Đỗ Văn Dũng – trưởng khoa y tế công cộng, nguyên phó hiệu trưởng Trường ĐH Y dược TP.HCM nói kỹ hơn: “Que chứng dương là que tăm bông có chứa sẵn kháng nguyên, nếu thử que chứng dương mà kết quả là âm tính thì kit test bị sai. Que chứng âm là tăm bông hoàn toàn kháng nguyên, nếu thử trên kit test thì phải có kết quả âm tính, nếu kết quả lại dương tính thì kit test đó bị sai.”

Điều đó cũng đồng nghĩa với việc, nếu người mắc Covid-19 test nhầm que chứng âm thì sẽ tạo ra kết quả âm tính giả, tiềm ẩn nguy cơ lây lan cộng đồng. Không phải loại kit test nào cũng có 2 loại que mẫu này, vì thế khi chọn mua bà con nên lưu ý và tham khảo ý kiến từ người có chuyên môn.

Thận trọng khi mua kit test Covid-19

Trước nhu cầu sử dụng kit test tại nhà gia tăng, rất nhiều người đã nhân cơ hội rao bán sản phẩm này trên mạng xã hội, trang thương mại điện tử với chủng loại khá đa dạng, được quảng cáo là xuất xứ từ các nước từ Mỹ, Pháp, Hàn Quốc, Nhật Bản.

Tuy nhiên, VnExpress có viết, Phó chủ tịch UBND TP HCM Dương Anh Đức lưu ý, test nhanh được Bộ Y tế xếp vào nhóm trang thiết bị y tế, chỉ bán tại các cửa hàng có đăng ký. Tương tự, Phó giám đốc Sở Y tế TP HCM Nguyễn Hoài Nam cũng từng khuyến cáo bà con không nên mua kit test bán trên mạng, không có trong danh mục cấp phép, bởi những sản phẩm này đôi khi cho kết quả không chính xác.

“Người dân khi thử ra kết quả âm tính sẽ mất cảnh giác, đi nhiều nơi, tiếp xúc nhiều người, trong khi thực tế kết quả đó có thể là dương tính, nguy cơ phát tán và lây lan dịch bệnh ra cộng đồng”, ông Nam nói.

 Khi thấy kit test báo 2 vạch cần báo ngay cho cơ quan y tế. (Ảnh: Sức khỏe và Đời sống)
Khi thấy kit test báo 2 vạch cần báo ngay cho cơ quan y tế. (Ảnh: Sức khỏe và Đời sống)

Trong bối cảnh hiện nay, nhu cầu tự dùng kit test tại nhà là rất hợp lý và chính đáng. Tuy nhiên nếu dùng không đúng cách và đúng loại có thể dẫn đến hệ lụy đáng tiếc, tốt nhất hãy chỉ mua các loại bán tại nhà thuốc, theo danh mục Bộ Y tế cấp phép. Các sản phẩm trên mạng dù được quảng cáo công dụng tốt đến đâu nhưng không đáp ứng yêu cầu trên, bà con cũng nên tránh xa.